Najčešća pitanja

Sektor za zapošljavanje

PITANjA I ODGOVORI U VEZI AGENCIJA ZA ZAPOŠLjAVANjE

1. Ko izdaje dozvolu za rad agencijama za zapošljavanje i na koji vremenski period?

Odgovor:

Ministarstvo rada, zapošljavanja i socijalne politike, kao ministarstvo nadležno za poslove zapošljavanja, izdaje dozvolu za rad agencijama za zapošljavanje na osnovu pismenog zahteva ako agencija ispunjava uslove u pogledu prostorne i tehničke opremljenosti i stručne osposobljenosti zaposlenih. Dozvola za rad se izdaje na period od pet godina i može se produžiti.

2. Ko može osnovati agenciju za zapošljavanje?

Odgovor:

Agenciju za zapošljavanje, u skladu sa Zakonom o zapošljavanju i osiguranju za slučaj nezaposlenosti („Sl. glasnik RS”, br. 36/09 i 88/10), osnivaju pravna i fizička lica radi obavljanja poslova zapošljavanja, i to:

  1. obaveštavanja o mogućnostima i uslovima za zapošljavanje
  2. posredovanja u zapošljavanju u zemlji i inostranstvu;
  3. profesionalne orijentacije i savetovanja o planiranju karijere;
  4. sprovođenja pojedinih mera aktivne politike zapošljavanja, na osnovu ugovora sa Nacionalnom službom za zapošljavanje.

Dozvola za rad se može izdati agenciji koja ima zaposleno najmanje jedno lice sa visokom stručnom spremom i položenim ispitom za rad u zapošljavanju. Nakon dobijene dozvole za rad, agencija se upisuje u registar Agencije za privredne registre, nakon čega može obavljati poslove zapošljavanja.

3. Koji je postupak polaganja ispita za rad u zapošljavanju i ko ima obavezu polaganja ispita?

Odgovor:

Ispit za rad u zapošljavanju se organizuje i održava u Sektoru za zapošljavanje, u zavisnosti od broja kandidata, jednom mesečno. Sastoji se iz opšteg i posebnog dela i polaže se pred Komisijom za polaganje ispita za rad u zapošljavanju koju čine predstavnici Sektora za zapošljavanje, Sektora za rad i Nacionalne službe za zapošljavanje.

Obavezu polaganja ispita za rad u zapošljavanju imaju sva lica koja obavljaju poslove zapošljavanja u agenciji za zapošljavanje, kao i zaposleni u Nacionalnoj službi za zapošljavanje. Polaganje ispita za rad u zapošljavanju je besplatno.

Program i način polaganja ispita propisan je Pravilnikom o prostornim i tehničkim uslovima za rad agencije za zapošljavanje, uslovima stručne osposobljenosti zaposlenih, programu, sadržini i načinu polaganja ispita za rad u zapošljavanju („Sl. glasnik RS”, br. 98/09).

4. Koja su dokumenata neophodna za izdavanje/produženje dozvole za rad agencijama za zapošljavanje?

Odgovor:

Za izdavanje ili produženje dozvole za rad agencija za zapošljavanje neophodno je priložiti sledeća dokumenta:

  1. Zahtev za utvrđivanje ispunjenosti uslova za obavljanje poslova zapošljavanja;
  2. Pravni osnov za korišćenje prostorija (ugovor o zakupu prostora, vlasnički list i sl.);
  3. Planski prikaz radnih prostorija, površina radnih prostorija sa navedenom spratnošću;
  4. Spisak neophodne kancelarijske opreme kojom raspolaže;
  5. Dokaz o broju zaposlenih lica, njihovom nivou obrazovanja, zanimanju i naznaka koje poslove obavljaju (spisak zaposlenih- M-A obrazac);
  6. Overena diploma – dokaz o stepenu stručne spreme svih zaposlenih koji vrše poslove zapošljavanja;
  7. Uverenje da nije pokrenuta istraga niti se vodi krivični postupak - za sva lica koja vrše poslove zapošljavanja;
  8. Kopija uverenja o položenom ispitu za rad u zapošljavanju - za sva lica koja vrše poslove zapošljavanja.

5. Ko vodi registar izdatih dozvola za rad?

Odgovor:

Ministarstvo rada, zapošljavanja i socijalne politike vodi registar izdatih dozvola za rad. Spisak osnovanih agencija za zapošljavanje sa detaljnim kontakt podacima, nalaze se na sajtu ministarstva. Broj registrovanih agencija za zapošljavanje trenutno iznosi 58.

6. Ko vrši nadzor nad radom agencija za zapošljavanje?

Odgovor:

Nadzor nad radom agencija za zapošljavanje vrši Ministarstvo rada, zapošljavanja i socijalne politike - Sektor za zapošljavanje.U skladu sa Zakonom o zapošljavanju i osiguranju za slučaj nezaposlenosti („Sl. glasnik RS”, br. 36/09 i 88/10) i Pravilnikom o prostornim i tehničkim uslovima za rad agencije za zapošljavanje, uslovima stručne osposobljenosti zaposlenih, programu, sadržini i načinu polaganja ispita za rad u zapošljavanju („Sl. glasnik RS”, br. 98/09) sagledava se ispunjenost uslova i izdaju dozvole za rad agencijama, produžavaju se i oduzimaju dozvole za rad, vrši se obilazak i daju nalozi i instrukcije za rad.

 

PITANjA I ODGOVORI U VEZI ZAPOŠLjAVANjA OSOBA SA INVALIDITETOM

1) Ko ima obavezu zapošljavanja osoba sa invaliditetom i na koji način poslodavac može izvršiti obavezu zapošljavanja osoba sa invaliditetom?

Odgovor:

Zakonom o profesionalnoj rehabilitaciji i zapošljavanju osoba sa invaliditetom („Službeni glasnik RS”, broj 36/09) utvrđena je obaveza zapošljavanja osoba sa invaliditetom od strane svih poslodavaca u Republici Srbiji. Pravilnikom o načinu praćenja izvršavanja obaveze zapošljavanja osoba sa invaliditetom i načinu dokazivanja izvršenja te obaveze („Službeni glasnik RS”, broj 33/10) propisan je način praćenja izvršavanja obaveze zapošljavanja osoba sa invaliditetom i način dokazivanja izvršenja te obaveze.

Obaveza zapošljavanja osoba sa invaliditetom važi za sve poslodavce u Republici Srbiji, odnosno za svako domaće ili strano pravno ili fizičko lice, uljučujući i Republiku Srbiju za zaposlene u državnim organima, autonomnu pokrajinu za zaposlene u pokrajinskim organima i jedinice lokalne samouprave za zaposlene u tim organima.

Obaveza zapošljavanja utvrđena je tako da poslodavac koji ima od 20 do 49 zaposlenih dužan je da zasnuje radni odnos sa jednom osobom sa invaliditetom. Poslodavac koji ima 50 i više zaposlenih dužan je da zasnuje radni odnos sa najmanje dve osobe sa invaliditetom i na svakih narednih započetih 50 zaposlenih još po jednu osobu sa invaliditetom.

Poslodavac može da izvrši obavezu zapošljavanja na sledeće načine:

  • zapošljavanjem, odnosno radnim odnosom određenog broja osoba sa invaliditetom;
  • učestvovanjem u finansiranju zarada osoba sa invaliditetom zaposlenih u preduzeću za profesionalnu rehabilitaciju i zapošljavanje osoba sa invaliditetom. Poslodavac izvršava obavezu uplatom sredstava za zarade na poseban uplatni račun budžeta Republike Srbije broj 840-745126843-22, u iznosu koji ne može biti manji od 50% od prosečne zarade u privredi Republike. Za izvršenje obaveze zapošljavanja osoba sa invaliditetom učestvovanjem u finansiranju zarada zaposlenih u preduzeću za profesionalnu rehabilitaciju i zapošljavanje osoba sa invaliditetom, potrebno je izdvojiti minimum 25.582,50 dinara mesečno po osobi sa invaliditetom (minimalan iznos u visini od 50% prosečne zarade po poslednjem objavljenom podatku Republičkog zavoda za statistiku za decembar 2010. godine, 51.165,00 dinara);
  • izvršenjem finansijske obaveze iz ugovora o poslovno tehničkoj saradnji, kupovini proizvoda ili vršenju usluga sa preduzećem za profesionalnu rehabilitaciju i zapošljavanje osoba sa invaliditetom, u vrednosti od 20 prosečnih zarada u privredi Republike prema podatku važećem u momentu zaključenja ugovora. Ovo izvršenje obaveze podrazumeva izdvajanje sredstava u dvadesetostrukom iznosu prosečne zarade u privredi, što u ovom momentu iznosi 1.023.300,00 dinara, za narednih 12 meseci, po osobi sa invaliditetom.
  • podnošenjem zahteva za procenu radne sposobnosti i mogućnosti zaposlenja ili održanja zaposlenja od strane zaposlenog. Ukoliko lice stekne status osobe sa invaliditetom smatra se da je poslodavac izvršio obavezu od momenta podnošenja zahteva, a ukoliko lice ne stekne status osobe sa invaliditetom, poslodavac mora obavezu izvršiti retroaktivno, na bilo koji od predviđenih načina;
  • uplatom penala u Budžetski fond za profesionalnu rehabilitaciju i podsticanje zapošljavanja osoba sa invaliditetom na uplatni račun budžeta Republike Srbije broj 840-743422843-25. Visina penala utvrđena je u trostrukom iznosu minimalne zarade utvrđene u skladu sa propisima o radu, po osobi sa invaliditetom, na mesečnom nivou. Visina sredstava koja je potrebno izdvojiti za uplatu penala računa se u odnosu na neto minimalnu zaradu, koja iznosi 115,00 dinara po radnom času, shodno Odluci o visini minimalne zarade za period mart 2012. –februar 2013. godine („„Sl. glasnik RS, broj 22/12). Ovaj iznos je potrebno pomnožiti sa 174 prosečna radna časa u mesecu i sa tri, s obzirom da se radi o trostrukom iznosu minimalne zarade. Isti iznos se primenjuje do donošenja nove odluke o visini minimalne zarade i predstavlja iznos penala na mesečnom nivou za jednu osobu sa invaliditetom koju poslodavac nije zaposlio. Sredstva koja je potrebno izdvojiti za uplatu penala u ovom momentu, po osobi sa invaliditetom, iznose 60.030,00 dinara mesečno.

 

2) Koliko osoba sa invaliditetom ima u Republici Srbiji, šta u slučaju da na evidenciji nezaposlenih lica nema dovoljan broj ili nema osoba sa invaliditetom koje raspolažu odgovarajućim kvalifikacijama radi zapošljavanja?

Odgovor:

U Republici Srbiji ni jedna institucija ne raspolaže celovitim bazama podataka o osobama sa invaliditetom. Na osnovu izvršenih istraživanja (Studija izvodljivosti za unapređenje zapošljavanja osoba sa invaliditetom u Republici Srbiji, Evropska agencija za rekonstrukciju-2006. godina) smatra se da u Republici Srbiji živi oko 700.000 osoba sa invaliditetom, od kojih je oko 300.000 radnog uzrasta (15-65 godina). Stopa zaposlenosti osoba sa invaliditetom je izuzetno niska i iznosi oko 13%, što znači da je u radnom odnosu samo oko 21.000 lica. Na evidenciji Nacionalne službe za zapošljavanje nalazi se oko 20.000 osoba sa invaliditetom, svih vrsta i stepena invalidnosti, dakle onih čiji je status već utvrđen nekim od ranijih ili propisa na snazi. Što se tiče kvalifikacione strukture ovih lica, na evidenciji Nacionalne službe ima lica svih kvalifikacija, a merama i aktivnostima profesionalne rehabilitacije, čiji cilj i jeste podizanje nivoa zapošljivosti, osobe sa invaliditetom se uključuju u različite oblike dokvalifikacije, prekvalifikacije i obuke, u skladu sa potrebama poslodavaca.

Ukoliko na tržištu rada nema osoba sa invaliditetom određenih znanja i kvalifikacija radi zapošljavanja, poslodavci obavezu zapošljavanja osoba sa invaliditetom mogu izvršiti:

  • učestvovanjem u finansiranju zarade osoba sa invaliditetom zaposlenih u preduzeću za profesionalnu rehabilitaciju i zapošljavanje osoba sa invaliditetom ili socijalnom preduzeću i organizaciji u iznosu koji ne može biti manji od 50% od prosečne zarade u privredi Republike. Obaveza se izvršava uplatom sredstava na uplatni račun budžeta Republike Srbije na ime učešća u finansiranju zarada osoba sa invaliditetom i ta sredstva pripadaju Budžetskom fondu za profesionalnu rehabilitaciju i podsticanje zapošljavanja osoba sa invaliditetom;
  • izvršenjem finansijske obaveze iz ugovora o poslovno tehničkoj saradnji, kupovini proizvoda ili vršenju usluga u postupcima javne ili druge nabavke sa preduzećem za profesionalnu rehabilitaciju i zapošljavanje osoba sa invaliditetom, u vrednosti od 20 prosečnih zarada u privredi Republike Srbije prema poslednjem objavljenom podatku republičkog organa nadležnog za poslove statistike u momentu zaključenja ugovora. U ovom slučaju poslodavac izvršava obavezu zapošljavanja jedne osobe sa invaliditetom, za narednih 12 meseci od dana izvršenja finansijske obaveze;
  • uplatom penala u Budžetski fond za profesionalnu rehabilitaciju i podsticanje zapošljavanja osoba sa invaliditetom, u visini trostrukog iznosa minimalne zarade utvrđene u skladu sa propisima o radu, za svaku osobu sa invaliditetom koju nije zaposlio. Sredstva ostvarena na ovaj način koristiće se za mere aktivne politike zapošljavanja osoba sa invaliditetom ili obavljanje poslova profesionalne rehabilitacije – dakle služe podsticanju zapošljavanja osoba sa invaliditetom.

 

3) Ko se smatra osobom sa invaliditetom?

Odgovor:

Status osobe sa invaliditetom ima:

  1. ratni vojni invalid;
  2. mirnodopski vojni invalid;
  3. civilni invalid rata;
  4. lice kome je izvršena kategorizacija i drugo lice kome je utvrđena invalidnost, u skladu sa zakonom;
  5. lice kome je, u skladu sa propisima o penzijskom i invalidskom osiguranju, utvrđena kategorija invalidnosti, odnosno preostala radna sposobnost.

Radi izvršenja obaveze zapošljavanja, osobom sa invaliditetom smatra se i lice koje podnese zahtev za procenu radne sposobnosti i mogućnosti zaposlenja ili održanja zaposlenja, u skladu sa Zakonom o profesionalnoj rehabilitaciji i zapošljavanju osoba sa invaliditetom („Službeni glasnik RS”, broj 36/09), do donošenja rešenja. Ako lice koje je podnelo zahtev za procenu radne sposobnosti stekne status osobe sa invaliditetom smatra se da je poslodavac izvršio obavezu zapošljavanja osoba sa invaliditetom od momenta podnošenja zahteva za procenu radne sposobnosti i mogućnosti zaposlenja ili održanja zaposlenja. Međutim, ako lice ne stekne status osobe sa invaliditetom, poslodavac je u obavezi da izvrši obavezu zapošljavanja osoba sa invaliiditetom u mesecu donošenja rešenja i to za ceo period za koji se smatralo da je obavezu izvršio, odnosno za period od podnošenja zahteva do završetka postupka procene radne sposobnosti i mogućnosti zaposlenja ili održanja zaposlenja.

 

4) Šta se smatra zaposlenom osobom sa invaliditetom?

Odgovor:

Pod zaposlenom osobom sa invaliditetom smatra se radni odnos, odnosno zapošljavanje osobe sa invaliditetom, na osnovu ugovora o radu zaključenog na neodređeno ili određeno vreme, u skladu sa propisima o radu. U tom smislu, pod zaposlenom osobom sa invaliditetom ne smatra se lice sa kojim poslodavac ima zaključen ugovor o privremenim i povremenim poslovima, ili drugu vrstu ugovora koja se u skladu sa propisima o radu ne smatra ugovorom o radu. Takođe, moguć je i radni odnos sa nepunim radnim vremenom, probni rad, i sl.

 

5) Ko ima obavezu zapošljavanja osoba sa invaliditetom?

Odgovor:

Obavezu zapošljavanja ima svaki poslodavac koji ima najmanje 20 lica u radnom odnosu. Poslodavcem se smatra svako domaće ili strano pravno ili fizičko lice koje zapošljava jedno ili više lica, odnosno Republika Srbija za zaposlene u državnim organima, autonomna pokrajina za zaposlene u pokrajinskim organima i jedinica lokalne samouprave za zaposlene u organima jedinice lokalne samouprave. Obaveze zapošljavanja osoba sa invaliditetom oslobođen je novoosnovani poslodavac u roku od 24 meseca od dana osnivanja.

 

6) Čime je regulisan način izvršenja obaveze zapošljavanja osoba sa invaliditetom i na koji račun se vrši uplata?

Odgovor:

Bliži način izvršenja obaveze zapošljavanja osoba sa invaliditetom utvrđen je Pravilnikom o načinu praćenja izvršenja obaveze zapošljavanja osoba sa invaliditetom i načinu dokazivanja izvršenja te obaveze („Sl. glasnik RS”, broj 33/2010).
Ovim pravilnikom propisan je i:

  • uplatni račun budžeta Republike Srbije broj 840-745126843-22 za izvršenje obaveze uplatom sredstava na ime učešća u finansiranju zarada osoba sa invaliditetom zaposlenih u preduzeću za profesionalnu rehabilitaciju i zapošljavanje osoba sa invaliditetom ili socijalnom preduzeću ili organizaciji;
  • uplatni račun budžeta Republike Srbije broj: 840-743422843-25 za uplatu penala za svaku osobu sa invaliditetom koju poslodavac nije zaposlio;
  • obrazac „IOSI” koji se redovno mesečno (do 5. u mesecu za prethodni mesec) dostavlja nadležnoj jedinici Poreske uprave prema sedištu poslodavca, radi dokazivanja izvršenja obaveze.

 

7) Ko i kako vrši kontrolu izvršenja obaveze?

Odgovor:

Kontrolu izvršenja obaveze zapošljavanja osoba sa invaliditetom i naplate penala vrši, Poreska uprava u skladu sa propisima o poreskom postupku i poreskoj administraciji. Radi dokazivanja izvršenja obaveze poslodavac je u obavezi da u poslovno finansijskoj dokumentaciji, pored ugovora o radu i prijava na obavezno socijalno osiguranje, obezbeđuje i čuva dokaze o:

  • statusu zaposlenih osoba sa invaliditetom kod poslodavca;
  • podnetom zahtevu za procenu radne sposobnosti i mogućnosti zaposlenja ili održanja zaposlenja;
  • izvršenoj uplati sredstava u Budžetski fond za profesionalnu rehabilitaciju i podsticanje zapošljavanja osoba sa invaliditetom, odnosno kopiju računa o uplati javnih prihoda budžeta Republike Srbije na ime finansiranja zarade zaposlenih osoba sa invaliditetom i broju zaposlenih osoba sa invaliditetom čije zarade finansira;
  • izvršenju finansijskih obaveza iz ugovora i ugovor o poslovnoj saradnji odnosno kupovini proizvoda ili vršenju usluga sa preduzećem za profesionalnu rehabilitaciju i zapošljavanje osoba sa invaliditetom, socijalnim preduzećem ili organizacijom;
  • izvršenoj uplati sredstava u Budžetski fond za profesionalnu rehabilitaciju i podsticanje zapošljavanja osoba sa invaliditetom na ime uplate penala, u skladu sa Zakonom o profesionalnoj rehabilitaciji i zapošljavanju osoba sa invaliditetom („Službeni glasnik RS”, broj 36/09);
  • drugu dokumentaciju kojom dokazuje izvršenje obaveze zapošljavanja osoba sa invaliditetom.

Ovu dokumentaciju poslodavac dostavlja Poreskoj upravi na njen zahtev.

 

8) Da li se privredna društva nastala sukcesijom, odnosno prenosom imovine društva koje se deli na društva sticaoce, podelom uz osnivanje, smatraju novim poslodavcem u smislu člana 25. Zakona o profesionalnoj rehabilitaciji i zapošljavanju osoba sa invaliditetom („Službeni glasnik RS”, broj 36/09), i mogu li ostvariti pravo na oslobađanje od obaveze zapošljavanja osobe sa invaliditetom u trajanju od 24 meseca od datuma osnivanja novog privrednog društva?

Odgovor:

Privredna društva nastala statusnom promenom postojećeg privrednog društva podelom uz osnivanje, odnosno prenosom na dva ili više novih društava celokupne imovine i obaveza društva koje podelom prestaje postojati, u smislu člana 382. Zakona o privrednim društvima („Službeni glasnik RS”, broj 125/04), kao i privredna društva nastala nekim od drugih oblika statusnih promena postojećeg privrednog društva, ne smatraju se novoosnovanim poslodavcem u smislu člana 25. Zakona o profesionalnoj rehabilitaciji i zapošljavanju osoba sa invaliditetom („Službeni glasnik RS”, broj 36/09), i ne mogu ostvariti pravo na oslobađanje od obaveze zapošljavanja osobe sa invaliditetom utvrđeno odredbom navedenog zakonskog člana.

Video galerija

Ne nasilju nad starijima, ne nasilju u porodici!  - POGLEDAJTE VIDEO GALERIJU

Foto galerija

Komemoracija Grdelica 3Zaboravi ako možeš...Putnički voz 393...NATO agresija

LINKOVI I OBAVEŠTENJA

Prijavi korupciju